یک مدیرعامل، یک هزار پرسشِ بی‎پاسخ. قسمت اول: عدالت سازمانی در مسلخ بی‎اعتمادی ؟

در علم مدیریت، یکی از مهمترین ابعاد عدالت سازمانی استقرار نظام شایسته‎خواهی، شایسته‎شناسی، شایسته‎گزینی، شایسته‎داری و در یک کلام "شایسته‎سالاری سازمانی"  است. شایسته‎سالاری عبارتست از علم و هنر بهره‎گیری از پتانسیل‎های نخبگان و برگزیدگان، بمنظور برآورده ساختن اهداف آن سازمان. در بینش مدیریت اسلامی نیز دیده می‎شود امام علی(ع) برگزیدن افراد بر اساس توان، لیاقت و شایستگی را بخشی مهم از عدالت در حکومت اسلامی می‎داند. این مهم در سازمان‎های تخصصی نظیر مترو که با برخورداری از حساسیت و پیچیدگی بالا به ویژه در بخش‎های فنی، اهمیت فوق‎العاده‎ای را به مقوله نیروی انسانی وارد می‎نماید؛ عملاً  از اهمیتی دوچندان برخوردار می‎شود تا بدانجا که گاه دیده می‎شود در اثر اختلال یا بروز تاخیردر بخشی از سازمان عملیات سیروحرکت قطارها، نظام ترافیکی یک کلان شهر با بی‎نظمی مواجه می‎گردد. بنابراین تا اینجا ضرورت و اهمیت بهره‎گیری از مدیران با دانش، ماهر، توانمند و خلاق را به منظور کنترل و هدایت صحیح این چرخه عظیم و موثر در می‎یابیم.

حال با درنظر گرفتن موارد فوق‎الذکر و با لحاظ گذشت بیش از 7 ماه از انتصاب جناب آقای نایبی به سمت مدیرعاملی شرکت بهره‎برداری مترو؛ و به‎ظاهر اصرار ایشان به حفظ ساختار مدیریتی ایجاد شده توسط مدیرعامل قبلی (مهندس علی محمدقلی‎ها) و علی‎رغم علمِ شفاف به همه تخلفات مهندس قلی‎ها در انتصاب‎های سلیقه‎ای و سیاسی برخی مدیران در سطوح میانی و ارشد (و نیز بیماری‎های متعدد سازمانی که عمدتاً میراث سوء مدیریت آقای مهندس قلی‎ها است) و از طرفی اعتمادِ غیرمنطقی آقای نایبی به یکی از نزدیکانشان و واگذاری بسیاری از مناصب کلیدی سازمان به ایشان، که در نوع خود اقدامی بسیار کم سابقه و غیرعلمی در حوزه مدیریت تلقی می‎شود - که البته با هیچکدام از تئوری‎های سازمان و مدیریت سازگاری ندارد!-  سوالاتی را به ذهن هر فرد علاقه‎مند به سرنوشت این ابرسازمان فنی و حیاتی متبادر می‎سازد که امید است؛ مدیرعامل محترم به آن توجه نشان دهند:

  • جناب آقای نایبی!

بدون تردید منبعی با ارزش‎تر از سرمایه انسانی برای سازمان قابل تصور نیست، اما واقعاً در طول این مدت چه اندازه تلاش کردید که از کارکنان خود درک و شناخت حاصل نمایید؟ آیا این زمان برای شناخت افراد لایق و کارآمد کافی نبود، که این چنین با بی‎اعتمادی سکّان بسیاری از مناصب تخصصی یک سازمان کاملاً  فنی را به فردی بدون تحصیلات و فاقد تجربه مرتبط می‎سپارید؟

آری! در سازمان‎هایی که روح قانون و عدالت بر فرآیندهای و سیستم‎های آن حکم‎فرماست، کار بدست افراد کاردان و نخبه‎ای سپرده می‎شود که علاوه بر بهره هوشی، کوششی فراوان، و همتی بلند نیز دارند؛ افرادی که علاوه بر مهارت و لیاقت، به صلاحیت و دانش فنی آن سازمان نیز آراسته‎اند...

  • مدیرعامل محترم!

در نظر داشته باشید که اگر شما شایسته‎ترین افراد را در مناصب تخصصی سازمان قرار ‎دهید، علاوه بر افزایش اثربخشی کارکنان و سازمان؛ رضایت شغلی و روحیه احساس تعلق سازمانی پرسنل را نیز افزایش داده و با ایجاد انگیزه در آنها زمینه بهبود کیفیت خدمات و رضایت‎مندی مسافران را نیز فراهم می‎آورید؛ حال آقای نایبی؛ فکر نمی‎کنید با انتخاب افرادی محدود وَلو مورد وثوقتان! ضمن نشان دادن بی‎اعتمادی به سایر کارکنان، علاوه بر تخطئه گفتمان عدالت سازمانی، به ایجاد یک رویه ناصواب و شکل‎گیری یک طبقه اجتماعی ویژه در سازمان دامن زده‎اید که شما را بیش از پیش از کارکنان دور می‎کند؟

  • برادر نایبی!

در فرهنگ اسلامی عدالت به منزله یک ارزش اجتماعی تلقی می‎شود، علاوه بر آموزه‎های دینی که تاکید فراوانی بر آن دارد؛ دانش روز مدیریت نیز در پی تمهیداتی است که بتواند با استفاده از توسعه نرم‎افزار و ایجاد بانک‎های اطلاعاتی، داده‎های مربوط به شایستگان را براساس توانمندی‎های روحی، ذهنی، عمومی و تخصصی آنها  استخراج نموده و البته آن هم با استفاده از بررسی‎های دقیق علمی و آزمون‎های ساختمند و صحیح آن را شناسایی کرده  و سازمان را سرآمد و متعالی نماید... آقای نایبی! در این مدت چقدر در پی واگذاری امور به نخبگان و شایسته‎ها بوده‎اید؟ آیا رفتار مدیریتی شما با نفس عدالت سازمانی در تضاد نیست؟

جناب نایبی! معرفت‎جویی، عدالت‎خواهی، عبودیت و محبت ایجاب می‎کند همواره مصالح نظام و کشور را در نظر داشته باشید! برادرم! عدالت و شایستگی دو بال دارد که اول آن دانش و دوم آن بینش است. مبادا خدای ناکرده با در پیش گرفتن روش‎های متکی بر مونوپولیِ مدیریتی، ایجاد یک بدعت ناروا را نیز بر مسائل و مشکلات ساختاری، انسانی و مالی شرکت بهره‎برداری مترو اضافه کنید!

  • مدیرعامل محترم!

فرمایش امام متقیان(ع) را در نظر داشته باشید که "منصب و مسئولیت طعمه نیست، بلکه امانتی الهی است" و البته باید براساس اصول مدیریت قرآنی به اهل آن سپرده شود تا آن را به سرمنزل مقصود برساند! برادرم! کمی بیندیشید! آموزه‎های تعالی‎بخش دین مبین اسلام بر عدالت تاکید دارد؛ حفظ وضعیت بوجود آمده توسط مدیریت قبلی و سپردن زمام امور تخصصی سازمان به افرادی که کمترین آشنایی با ساختارهای تخصصی صنعت حمل و نقل ریلی و شبکه مترو دارد علاوه بر تعارض با اندیشه‎های سیاسی و اجتماعی مکتب اسلام،  با اصل اهلیت در علم مدیریت نیز در تضاد است.

  • آقای نایبی!

"سلامتِ مدیریت" از لوازم و ضروریات "سلامتِ اداری" است و "سلامتِ مدیریت" هم مستلزم رساندن امانت به اهل آن است، فراموش نکنید که از سبک مدیریت آقای مهندس قلی‎ها چه‎ها آموختیم! تا به خاطر داشته باشیم؛ سیر قهقرایی امور و نابسامانی‎های ساختاری، انسانی و مالی همه پیامد رعایت نکردن اصل لیاقت، عدالت و تخصص‎گرایی در انتصاب است....

  • برادر نایبی!

دستیابی به سهم مناسب از بازار سفرهای درون شهری و تحقق اهداف استراتژیک سازمانمان، مستلزم ایجاد تعهد و وفاداری در کارکنان است؛ مهمی که این هم  جز از طریق مشارکت فعال کارکنان در تصمیم‎گیری‎ها و کار تیمی در پرتو سپردن امور به افراد فرهیخته، میسر نمی‎شود؛ جناب نایبی! در طول این مدت صرف نظر از جلساتی که با مدیران داشتید چقدر از مهارت‎های انسانی و ادراکی خاص فنّ مدیریت، برای ارتباط اثربخش با کارکنان بهره گرفتید؟ برادرم! بپذیرید در فضایی که زمینه‎ای برای بلوغ سازمانی کارکنان وجود ندارد؛ تکنولوژی روز مترو و یا سامانه‎های جدید؛ هم بی‎اثر شده و ذره‎ای به هم‎افزایی فرآیندها و تعالی سازمانی کمک نخواهد کرد....

  • مدیرعامل محترم!

چه خوب است که قدری به خود بیاییم! تقوا و حسن سابقه بسیار خوب است؛ اعتماد هم خیلی خوب است؛ اما برادرم! فراموش نکنید در نگرش و تفکر مدیریت صحیح و اصولی؛ انتخاب و انتصاب علاوه بر صفات فوق می‎بایست متضمن برخورداری فرد از مهارت مدیریتی و سرپرستی، مهارت تصمیم‎گیری، خلاقیت و نوآوری، مهارت رهبری، مهارت فنی، مهارت ادراکی و اطلاعاتی و کامپیوتری نیز باشد؛ بی‎توجهی به سرمایه‎های درونی شرکت و واگذاری مناصب اصلی سازمان تنها به یک فرد یا عده‎ای خاص، علاوه بر تضاد با اصول عدالت سازمانی؛ مانعی است در مسیر تحقق منشور اخلاقی سازمان و زمینه‎ای است برای بی‎تفاوتی و بدگمانی کارشناسان تحصیل‎کرده و باتجربه، که خود مقدمه‎ای خواهد بود برای کاهش بهره‎وری و اثربخشی سازمانی...

به امید روزی که عدل و انصاف برهمه سایه افکنده و نشانی از ظلم و بی‎عدالتی نباشد....

نام محفوظ

 

# مطلب مرتبطهزینه‏‎های استقرار عدالت سازمانی

/ 9 نظر / 26 بازدید

سلام. باید به نویسنده این مطلب افرین گفت و به قول شاعر جانا سخن از زبان ما می گویی. این موضوع درددل بسیاری از مدیران و بدنه کارشناسی شرکت است. این اقایون این همه نیروی متخصص و باتجربه درون سازمان را کنارگذاشته و هرچه دوست و فامیل و اشنا در گوشه و کنار شهرداری دارند به شرکت اورده و کارها را به انها سپرده اند.

سعید

ایجاد تحول سازمانی و آباد کردن خرابی های ناشی از سوء مدیریت قبلی علاوه بر مدیریت شجاعت و جسارت می خواهد که امیدوارم بعضی ها داشته باشند.

حمید محمد

با انتصاب آقای نایبی به سمت مدیرعاملی یک سازمان ورشکسته و مخروبه، انتظار داشتیم با روحیه جهادی و حق طلبی که یادگاری از سالهای دفاع مقدس بوده بتونن حق رو به حق دار برسونند وسامانی به اوضاع نابسامان بدهند اما زهی تصور باطل زهی خیال محال خدا همه ما رو عاقبت به خیر کنه

ایرانی

با سلام به نظرم حداقل کاری که می توان کردافشا عملکرد شهرداری تهران و افراد وابسته به آن جهت تنویر افکار مردم شریف تهران جهت پاسخ مناسب در پای صندوق های رای درانتخابات مجلس همانند انتخابات ریاست جمهوری است.

حاجی

من فکر می کنم یک واقعیت رو هم ما نباید نا دیده بگیریم در بروز یه همچین مواردی در حوزه سازمان و مدیریت، متاسفانه خود ما هم مقصریم ما باید تقوای سیاسی داشته باشیم مثلاً وقتی به من نوعی پستی پیشنهاد می شه که واقعاً در صلاحیتِ تخصص و دانشم نیست خوب خیلی راحت می تونیم از پذیرش اون پست امتناع بکنیم تا شاید به فردی برسه که استحقاق اون رو داره در حالی که ما معمولاً دچار خودبزرگ بینی یا شاید طمع دنیوی باشیم و واسه تصدی مناصب مختلف حرص می زنیم در حالیکه باید قدری به تبعات و عواقب دنیوی و اخروی کاری که انجام می دیم یا مسئولیتی که می پذیریم فکر کنیم

ایضاً

خیلی ساده انگارانه هست که ما متظر معجزه باشیم همه می دونیم که مترو خیلی وقته از نظر مالی، ساختاری و مدیریتی دچار مشکله و خوب اینکه ما توقع داشته باشیم همه مشکلات سازمان بوسیله مدیریت حل بشه به نظرم خیلی دور از انصاف یا شاید واقعیته ، ما خومون هم برای رفع این گرفتاری ها اقدامی بکنیم اینکه حالا هر مدیری واسه شرکت منصوب می شه آدم های خودشو می آره . به اصطلاحی نورچشمی ها حاکم می شوند می رسونه ما از نخبگان و فرهیختگان سازمان خودمون حمایت نمی کنیم شاید اگه خود ما خیلی منطقی و دوستانه از مدیریت عاملی از شهرداری اومده بخواهیم برای مشاغل تخصصی از افراد و پتانسیل های درون سازمان که هم سواد و هم تجربه دارند استفاده بکنه، هیچوقت اینطور نمی شه در زمان مهندس قلی ها یا الان می بینیم.اونوقت به نظرم خود ما هم ارج و قرب دیگه ای پیدا می کنیم.

ورم

در رد فرمایش آقای حمید محمد باید عرض کنم اینکه فقط عده محدودی فریضه امر به معروف و نهی از منکر رو بجای بیاورند وبقیه در قبال سرنوشت سازمان بی تفاوت باشند نتیجه همین چیزی می شه که الان هست بلکه همگی می بایست به سان مسافران یک کشتی در مقابل سرنوشت خودمون و سازمانمون احساس مسئولیت کنیم و هر جای کاستی و نقصانی می بینیم چه از طرف مدیریت یا از طرف هر فرد دیگری از مجاری صحیحش تذکر بدهیم

کاظم

ایشاله که خداوند به همه ما بصیرت و فهم عمل به شرایع دینی و تن دادن به عدالت محمدی رو عطا کنه چون معتقدم تنها با تن دادن به حق و عدالت آرامش بر جامعه حکمفرما خواهد شد.

جواد

ظاهراً در انتشار کامنت ها بسیار محافظه کارید چندین بار نظر گذاشتم ولی متاسفانه.... مثل اینکه شما در سانسور و انتشار گزینشی مطالب کم از بعضی ها ندارید و هر چیزی که به نفعتون باشه چاپ می کنید