دوره فشرده آموزشی مقدمه علم حقوق.قسمت دوم: تفاوت اموال عمومی با اموال خصوصی

برداشت اول:

از جمله‎ی انحرافاتی که وجه غالب سبک و سیاق مدیریتی این قبیل افراد می‎باشد آن است که برای قدرت و اختیارات خویش حدود و ثغوری قائل نبوده خود را حاکم علی‎الاطلاق و مالک سازمان یا نهاد تحت مدیریت دانسته با هر مانعی برخورد خواهند کرد. ریشه این تفکر در جهل و غفلت یا تجاهل و تغافلِ نسبت به قوانین، مقررات و مبانی دینی است که ما با بیان مصادیق کاربردی و شایعِ پیرامون خود، به بیان مستدل و منطقی قوانین، مقررات و مبانی دینی در آن مصادیق خواهیم پرداخت.

یکی از مصادیق شایع در سبک مدیریتی افرادِ موضوعِ بحث آن است که در نحوه هزینه، مصرف و تخصیص بودجه و امکانات در سازمانِ تحت مدیریتِ خویش قائل به اختیار تام و مطلق بوده و محدودیتی برای اختیارات خود قائل نیستند.

شایع‎ترین شاهدِ مثال این تحلیل ناشی از تجاهل یا اندیشه جاهلانه، غیرقانونی و مغایر اندیشه دینی، تخصیصِ حقوق و مزایای غیرقانونی به بعضی افراد در محیط اطرافمان است که هر کدام از ما مصادیق فراوانی از آن را شاهد و ناظریم. نکته جالب توجه اینکه در مباحثات و مناظرات فراوانی که با متولیان این رفتارهای غیرقانونی انجام شده نه‎تنها ایشان خطای خود را نمی‎پذیرند بلکه بر این نظرند که این حق مدیریت است که به هر شخصی هر آنچه که خود تشخیص می‎دهد اختصاص دهد!!! به عنوان مثال تشخیص مدیریت آن است که به مدیری به جای گروه 16 گروه 18 یا 19 اختصاص دهد، فلان مدیر مزایای خود را بر مبنای گروه 19 دریافت نماید نه گروه 16، افرادی در رفتار متفاوت با سایر کارکنان از ...

برداشت دوم:

در این بخش لازم است بعضی بدیهیات برای اطلاع بعضی کم‎سوادان پرمُدّعای تکیه زده بر مناصب و جایگاه‎های مدیریتی، خصوصاً مناصب حقوقی بیان گردد تا اینگونه بیت‎المال را ملکِ طِلق مدیریت سازمان یا نهاد دولتی و عمومی ندانند.

ما قبلاً در مطالب متعددی بیان کردیم که بیت‎‏المال یا اموال عمومی در اصطلاح دینی و حقوقی عبارت است از اموال و دارایی‎‏هایی که متعلق به عموم مردم بوده فرد یا افراد خاصی در آن اموال حقوق انحصاری ندارند. در واقع دارای مفهومی مقابل اموال خصوصی و مالکیت شخصی است. وجه تمایز این نهاد حقوقی و فقهی با سایر اموال و دارایی‏‎ها در مالکیت و نحوه استفاده از آن است. خلاف اموال خصوصی که بر اساس قاعده تسلیط و حدیث نبویِ الناس مسلطون علی اموالهم متصرف و مالک بر آن تصرف مطلق (البته در حدود قواعد و نظم عمومی) دارد، در بیت‎‏المال احدی خارج از حدود و ثغور شرعی و قانونی حق دخل و تصرف در آن را به نفع خود یا دیگران ندارد. حتی فراتر از آن، صَرف بیت‎‏المال در راه منفعت عمومی خارج از حدود و جواز شرعی و قانونی نیز ممنوع بوده و برای اجرای صحیح آن در فقه و قانون ضمانت‏‎های اجرای خاصی پیش‎‏بینی شده است.

کلیه نهادها و سازمان‎های دولتی و عمومی از جمله شهرداری‎ها و کلیه‎ی شرکت‎ها و سازمان‎های آن مشمولِ قواعد و احکام فقهی و قوانین و مقررات مربوط به بیت‎المال میباشند. در واقع کلیه سرمایه‎ها و اموال نقدی و غیرنقدی و منقول و غیرمنقول آن متعلق به بیت‎المال بوده و هرگونه استفاده و بهره‎مندی آن علی‎الاطلاق باید دارای محمل و منشاء قانونی و بر مبنای قوانین و مقررات باشد. رفتار و عملکرد مغایر این اصول مسلّم و بدیهی مشمول ضمانت‎های اجرایی قویِّ کیفری متعددی است که در قوانین مختلفی از جمله قانون مجازات اسلامی پیش‎بینی شده است.

 ...ادامه دارد

# مطلب مرتبط: دوره فشرده آموزشی مقدمه علم حقوق. قسمت نخست

 

/ 17 نظر / 24 بازدید
نمایش نظرات قبلی
روشنفکر متعهد

به قول یکی از بزرگان و مورخان قرن پنجم میلادی: "نفرت انگیزترین و ضجرآورترین شکنجه برای انسانها این است که از فساد همه چیز آگاه باشند و بر اصلاح هیچ چیزی قادر نباشند." پس بیاییم برای اصلاح مفاسد اطرافمان بکوشیم. سکوت را بشکنیم و به عنوان مسلمان عامل به فریضه امربه معروف و نهی از منکر باشیم.

خسته

ببین این جوونه که مدیرش کردن، کش تنبونش به کجا بنده!!!

یاسین

آقامصطفی، یه نگاهی به مطلب زر نذاز و صلوات بفرست ﺍﺳﻼﻣﻴﺘﺮﻳﻦ ﻛﺸﻮﺭ ﺩﻧﻴﺎ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺳﺖ؟ ! ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﭼﻪ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ؟! - - - - - - - --------------------------------- ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺕ ﺩﻛﺘﺮ ﺷﻬﺮﺯﺍﺩ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﻭ ﺩﻛﺘﺮ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﺴﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺍﺳﺎﺗﻴﺪ ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ ﻋﻠﻮﻡ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎﻋﻨﻮﺍﻥ "" ﻛﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﭼﻘﺪﺭ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ؟ "" ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺧﻴﻠﻲ ﺟﺎﻟﺐ ﺑﻮﺩ؛ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎﻱ ﺑﻜﺎﺭﺭﻓﺘﻪ ﺩﺭ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺣﻘﻮﻕ ﺳﻴﺎﺳﻲ، ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ، ﻭ ﺯﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ، ﺑﺮﺍﺳﺎﺱ ﻗﺮﺍﻥ ﻭ ﺳﻨﺖ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺹ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ . ﻣﺜﻼ ﻭﻻﻳﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻣﺤﺒﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ، ﻭ ﻛﺮﺍﻣﺖ ﻭ ﻣﻴﺜﺎﻕ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﺗﻌﻬﺪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺧﺎﻟﻖ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺨﻠﻮﻗﺎﺕ، ﻭ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﺗﻮﺍﻧﻤﻨﺪﻱ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺴﻂ ﻣﺤﺒﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻭ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺩﺭﺳﺖ ﺩﺭ ﻣﺤﻴﻂ ﺧﻮﻳﺶ، ﻭ . . . ﻛﻪ ﺟﻤﻌﺎ ١١٣ ﺷﺎﺧﺺ ﮔﺮﺩﻳﺪ . ﻣﺜﻼ ﺩﺭ ﺑﻌﺪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ، ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻼﻣﺖ، ﻭ ﻋﺪﻡ ﻓﺴﺎﺩ، ﻭ ﺭﺑﺎ ﻭ ﺑﻬﺮﻩ ﭘﻮﻝ؛ ﺩﺭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯﺍﺩﻱ ﻣﺪﻧﻲ، ﺩﺭ ﺍﻣﺮ ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻭ ﻧﻬﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﻜﺮِ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ ﻗﺪﺭﺕ، ﻭ ﺭﻋﺎﻳﺖ ﺣﻘﻮﻕ ﺯﻧﺎﻥ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻣﻮﺍﺯﻳﻦ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺗﺎ ١١٣ ﺷﺎﺧﺺ . ﻧﺘﻴﺠﻪ؛ ﺍﺳﻼﻣﻴﺘﺮﻳﻦ ﻛﺸﻮﺭ ﺩﻧﻴﺎ ﻧﻴﻮﺯﻳﻠﻨﺪ !!! ﻭ ﺩﻭﻡ ﻟﻮﻛﺰﺍﻣﺒﻮﺭﮒ، ﺳﭙﺲ ﺍﺳﻜﺎﻧﺪﻳﻨﺎﻭﻳﻬﺎ، . . . ﻭ ﺗﺎ ﺭﺗﺒﻪ ٣٧ ﻛﺸﻮﺭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻧﺪﺍﺷﺖ . ﺭﺗﺒﻪ ٣٨ ﻣﺎﻟﺰﻱ ﻭ ﺭﺗﺒﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻛﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺍﺳﻼﻣﻲ ١٣٨ ﺑﻮﺩ . ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺭﺗﺒﻪ ١٦٣ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ ... ﻣﻨﺒﻊ : ﻣﺠ

سیاوش

ﻭﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﻮﺩﯾﻢ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺩﻋﺎ ؛ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺳﺮﮔﺮﻡ ﺭﻭﺿﻪ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﺁﻝ ﻋﺒﺎ ؛ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎ ﺑﺮ ﺯﻣﯿﻦ ﺳﺠﺪﻩ ﺧﻢ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﺯﺩﺍﻥ ﺑﯿﺖﺍﻟﻤﺎﻝ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺁﻥ ﭼﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺩﻟﻮﺍﭘﺲ ﺳﺎﭘﻮﺭﺕ ﻭ ﺷﺎﻝ ﻭ ﺭﻭﺳﺮﯼ ﺑﻮﺩﯾﻢ ﺳﺮﮔﺮﻡ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﻣﺮﺩﻫﺎ ؛ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺑﻠﯿﺲ ﺑﯿﻌﺖ ﺩﺭ ﺧﻔﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﺎﻻﯼ ﺑﯿﻌﺖ ﻧﺎﻣﻪﺷﺎﻥ ﻧﺎﻡ ﺧﺪﺍ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺍﻭﻝ ﺩﻭ ﺗﺎ ﮔﺮﺩﻭ ﺑﻪ ﺩﺍﻣﻦ ﻫﺎ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻋﻘﺐ ﻣﺜﻞ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﺎﻓﯿﺎ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺩﯾﻮﺍﺭﻫﺎﯼ ﻣﺎ ﺑﻠﻨﺪ ﻭ ﻗﻔﻞﻫﺎ ﺑﺮ ﺩﺭ ﻣﺎ ﻣﺎﻧﺪﻩﺍﯾﻢ ﺍﻧﮕﺸﺖ ﺑﺮﻟﺐ ﺍﺯﮐﺠﺎ ﺑﺮﺩﻧﺪ ؟! ﮔﻔﺘﻨﺪ ﯾﮏ ﻋﺪﻩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺯﯾﺮ ﺯﻣﯿﻦ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﯾﮏ ﻋﺪﻩ ﻧﻪ ، ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﻫﻮﺍ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﺩﺯﺩﯾﻬﺎﯼِﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﻫﯽ ﺧﻔﺎ ﮐﺮﺩﯾﻢ ﻣﺎ ﺩﺭ ﺧﻔﺎ ﮐﺮﺩﯾﻢ ﻭ ﺁﻥ ﻫﺎ ﺩﺭ ﺧﻔﺎ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺳﺎﮐﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺍﺧﺒﺎﺭ ﺻﺪﺍﺳﯿﻤﺎ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﺟﺎﻧﻢ ، ﻫﯿﺲ ، ﺳﺎﮐﺖ ، ﺑﯽ ﺻﺪﺍ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﮔﻨﺪ ﺁﻥ ﺩﺭﺁﻣﺪ ، ﺟﺎﯼ ﺁﻥ ﺩﺯﺩﺍﻥ ﺑﺮ ﺩﺳﺖ ﻫﺎﻟﻮ ﺩﺳﺘﺒﻨﺪ... - ﺁﻗﺎ ﮐﺠﺎ ؟! - ﺯﻧﺪﺍﻥ

سخني صريح با جناب آقاي نايبي. 1

بخشي از سخنان اخير شهردار محترم تهران:« اگر در مجموعه‎ای این احساس به وجود بیاید که تا زمانی که رابطه‎ای برقرار نباشد، مدیر ارشدی پیدا نشود، با مدیر ارشدی رفیق نشود و مسئولی در بیرون و درون شهرداری برای او واسطه‎گری نکند ارتقای شغلی برای او معنایی ندارد، اصلا امکان ندارد بتوانیم سازمان موفقی باشیم. این درحالی است که افراد باید احساس کنند زمینه ارتقای شغلی با کار و تلاش برای آنها فراهم است. عزیزان در شهرداری مطمئن باشند که بنده در مقابل تصمیمات اینگونه به سختی می‎ایستم. همانگونه که در یکسال گذشته به شدت تحت فشار بودم که می‎خواستند با سفارش کاری را انجام دهیم.» با كمال تأسف بايد به جناب آقاي نايبي گفت: گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من، آنچه البته به جايي نرسد فرياد است. جناب مديرعامل ارزشي و ولايتمدار!! لااقل اجازه مي‎داديد چند صباحي از سخنان جناب شهردار در خصوص شايسته‎سالاري در شهرداري تهران بگذرد و بعد نسبت به نقض آن اقدام مي‎نموديد.

سخني صريح با جناب آقاي نايبي. 2

آقاي نايبي زماني كه جنابعالي جانشين آقاي قلي ها شديد، بسيار خوشحال و اميدوار شديم كه روند زير پا گذاشتن قوانين و مقررات، بي‎توجهي به شايسته‎سالاري، انتصاب افراد نالايق در پست‎هاي سازماني و ... خاتمه خواهد يافت ولي افسوس و صد افسوس ... در تاریخ 16/6/93 يك جوان بي‎تجربه و فاقد حداقل شرايط لازم و قانوني با امضاي جنابعالي به عنوان مدير يكي از تخصصي‎ترين و مهم‎ترين واحدهاي شركت منصوب شد. واحدي كه بسياري از كاركنان آن چه از حيث تجربه و چه از نظر تحصيلات بالاتر از ايشان هستند و حتماً به خوبي مي‎دانيد كه فرد مذكور در زمان آقاي قلي‎ها (دو سال گذشته) استخدام شده، داراي مدرك فوق‎ديپلم است و حتي حكم قبلي رياست ايشان نيز تاييد نشده و البته تجربه مرتبط هم ندارد ولي صرفاً به واسطه ارتباطات خاص و مداحي و شاعري به اين جايگاه رسيده است. آيا فكر مي‎كنيد با اين اتفاق پرسنل مترو انگيزه‎اي براي ادامه كار به شيوه‎اي درست و سالم خواهند داشت؟!!

سخني صريح با جناب آقاي نايبي. 3

جناب نايبي بخشي از حكم شما خطاب به ايشان اينگونه بوده: «اميد است با اتكال به خداوند تبارك و تعالي و در ظل توجهات حضرت وليعصر(عجل الله تعالي فرجه شريف)، با نگاه دقيق علمي و متكي بر روحيه خدمت‎رساني و تلاش جهادي در راستاي تحقق اهداف شركت و حركت به سمت ايستگاه محوري در سالي كه توسط مقام معظم رهبري حضرت آيت الله امام خامنه اي( مدظله‎العالي )مزين به شعار اقتصاد و فرهنگ با عزم ملي و مديريت جهاديموفق و سربلند باشيد.» اگر واقعاً به اين ارزش هاي والا پايبند بوده و اعتقاد داريد، لطفاً وجدان خويش را قاضي كنيد كه ايشان با كدام سابقه علمي مي‎توانند نگاه دقيق علمي داشته باشند؟!!!!

سخني صريح با جناب آقاي نايبي. 4

در نهايت مجدداً به عنوان تذكر برخي از سخنان گهربار پيامبر اعظم (ص) را نقل مي‎كنم، باشد كه موثر افتد و نسبت به اصلاح اين اشتباه بزرگ اقدام نموده و خود را در زمره خائنين به خدا و رسولش قرار ندهيد. نبى اکرم (ص) مى‎فرماید: کسى که سرپرستى امور ده نفر را بر عهده گیرد و در میان آنان به عدالت رفتار نکند، روز قیامت در حالى به عرصه محشر مى‎آید که دست‎ها و پاها و سرش در بند حلقه برنده و خاردارى از آهن قرار دارد.» همچنين مى فرمایند: کسى که چیزى از امور مسلمین را بر عهده گیرد، سپس فردى را عهده‎دار کارى کند در حالى که فرد اصلح از او را مى‎یابد، به خدا و رسول او خیانت کرده است. من آنچه شرط بلاغ است با تو مي گويم. تو خواه از سخنم پند گير خواه ملال.

سیاوش

نبى اکرم (ص) مى‎فرماید: کسى که سرپرستى امور ده نفر را بر عهده گیرد و در میان آنان به عدالت رفتار نکند، روز قیامت در حالى به عرصه محشر مى‎آید که دست‎ها و پاها و سرش در بند حلقه برنده و خاردارى از آهن قرار دارد.» همچنين مى فرمایند: کسى که چیزى از امور مسلمین را بر عهده گیرد، سپس فردى را عهده‎دار کارى کند در حالى که فرد اصلح از او را مى‎یابد، به خدا و رسول او خیانت کرده است. جناب آقای نایبی، خدا رو شکر که دستت کوتاهه و از دستت بر نمیاد وگرنه فکر کنم اگر از دستت بر میومد؛ اضافه کار پیامبر رو هم صفر میکردی و محل کارتزنیش رو تعریف میکردی فتح آباد!

الف

بیت المال یعنی هفته دفاع مقدس پول عده ی کثیری ازپرسنلو بالغ بر پانصدمیلیون بدی به س ن ج برای برزگزاری نمایشگاه هر شبم شامشو بدی تو کاخ نیاوران تاآقازاده برادر ق خوشش بیاد و دوستان فرمانده ح ۳۱۳ بشن و ن ج سرهنگ س تعدادکثیریو بیاره توشرکت بدستور برادر ق مشغول کنه دورنیستا مال پارساله بعد امسال بری اسپانسر فیلم آقای پ بشن از پول شرکت مراسمم بگیرن تازه تبلیغاتشم مجانی توکل ایستگاها بزنن روتابلوهای درآمدزای شرکت مجانی ،بیت المال یعنی آقای ا ق ازواحد ف که پرونده فساد مالی دارن برن رییس دفتر سردار ع بشن در شهرداری تا بیشتر بتازن ،بیت المال یعنی مدرکارو تو واحد ح مدیریت آقای ع ق و معاونت برادر م ا آبدوقی تایید کنن که جدیدا روش تغییر کرده بیت المال یعنی با اعضای دانشگاه ع تومفتح جلسه بزارن آقایون مدیریت قبلی و بهشون لب تاب اپل بدن ودرپایان حضرات همه لیسانسه بشن وبیت امال یعنی برادرا ی واحد ف همه حداقل گروه ده بگیرن ولی عمدتا دیپلمم ندارن ا