بصیر

تنها کسانی مردانه می میرند که مردانه زیسته باشند. سید مرتضی آوینی(ره)

اجرای عدالت، لازمه‎ی هم‎دلی و هم‎زبانی دولت و ملت
ساعت ۱٠:٠٢ ‎ق.ظ روز ۱ فروردین ۱۳٩٤  کلمات کلیدی: سیره علوی ، مردم داری ، بیت المال ، ظاهرسازی

 

اجرای عدالت، لازمه‎ی هم‎دلی و هم‎زبانی دولت و ملت

سال 1394 توسط مقام معظم رهبری به عنوان سال «دولت و ملّت، همدلی و همزبانی» نامگذاری شد.

ایجاد یا تحکیم هم‎دلی و هم‎زبانی بین دو یا چند فرد، گروه، نهاد یا جامعه نیازمند فراهم آمدن شروط و لوازمی است. این شروط و ملزومات در موضوعات مختلف متفاوت است. موضوع مورد بحث و تأکید رهبری باعنوان هم‎دلی و هم‎زبانی بین ملت و دولت نیز از این امر مستثنی نیست و تحکیم هم‎دلی و هم‎زبانیِ مذکور که بعضاً در برهه‎ها و شرایط مختلف آسیب‎های فراوانی به آن وارد آمده است قطعاً و یقیناً نیازمند فراهم آمدن شروط و لوازمی است.

نکته‎ای که بیان آن در آغاز بحث اجتناب‎ناپذیر به نظر می‎رسد نگاه ابزاری، شعاری و نمایشیِ بخش اعظمی از مسئولین و نهادهای حاکمیتی در سطوح مختلف جامعه به بحث نامگذاری سالیانه است. 


متأسفانه این موضوع صرفاً به رقابتی بین نهادها و سازمان‎های دولتی و عمومی برای نصب پلاکاردها و بَنِرهای بزرگی از نام­گذاری سال تبدیل شده و به ذهن مخاطب اینگونه متبادر می‎گردد که شاخصِ ارادت و پای‎بندی به رهبری و نامگذاری سال، بزرگی و ابعاد پلاکارد و بَنِر نصب شده است. البته این آفت در قریب به اتفاق مبانی، اصول و شاخصه‎های اساسی جامعه ما، به ویژه در موضوعات اعتقادی و ارزشی جامعه نیز تبلور یافته خواسته یا ناخواسته نهادینه شده است.

نکته دیگر اینکه یقیناً مراد از دولت در مقابل ملت در بحث هم‎دلی و هم‎زبانی، دولت به مفهوم اعمِّ آن یعنی قوای حاکمیتی و مجموعه کارگزارانِ اداره‎ی جامعه، در برابر فردفرد مردم به مفهوم ملت است.

مستند به مبانی دینی و سیره عملی پیشوایان ما به ویژه سیره حکومتی نبی رحمت(ص) و علی‎بن‎ابیطالب(ع)، همچنین تجربه و اندوخته تاریخ حکومتی بشر در تمامی ازمنه و امکنه اساسی‎ترین، حیاتی‎ترین و مهم‎ترین شرط ایجاد یا تحکیم هم‎دلی و هم‎زبانیِ بین حاکمان و مردمان یک سرزمین اجرای عدالت از سوی کارگزاران و حاکمان در اداره‎ی جامعه است؛ عدالت در همه‎ی ابعاد سیاسی، اقتصادی، قضایی، فرهنگی و اجتماعی.

پیش‎شرط ایجاد یا تحکیم هم‎دلی و هم‎زبانی، ایجاد یا تحکیم اعتماد متقابل بین طرفین است. این اعتماد نیز صرفاً، منحصراً و قطعاً با اجرای عدالت در جامعه ایجاد خواهد شد. بایدها و نبایدهای مسیر تحکیم هم‎دلی و هم‎زبانیِ بین دولت و ملت در شیوه‎نامه‎ی حکومتی اهدایی حضرت علی(ع) به مالک‎اشتر تبلور یافته است؛ به ویژه این فراز آن که:

«باید از کارها، آن را بیشتر دوست بداری که نه از حق بگذرد و نه فرو ماند و عدالت را فراگیرتر بُود و رعیت را دلپذیرتر، که ناخشنودی همگان، خشنودی نزدیکان را بیاثر گرداند و خشم نزدیکان، خشنودی همگان را زیانی نرساند.»

آری؛ لازمه هم‎دلی و هم‎زبانی مبارزه و انهدام ویژه‎خواری‎ها، انحصارطلبی‎ها، بهره‎مندی اختصاصی از بیت‎المال، رانت‎های سیاسی، اقتصادی و قضایی است. ملتی که عزم کارگزاران و حاکمان خویش را در اجرای عدالت ببیند و ببیند که حاکمان عامل به این فراز گهربار امیر عدالت‎اند که «بدانید فضل و برتری شما بین شما و خداوند است اما نسبت به احکام و تقسیم بیتالمال مساوی هستید ... بپرهیز از آنکه چیزی را به خود مخصوص گردانی در حالی که همه مردم در آن یکسان و سهیم و شریک باشند.» قطعا خود را ملزم و مقید به استحکام هم‎دلی و هم‎زبانیِ با دولت و حکومت خواهد دانست. به امید فرا رسیدن چنین روزی جهت تبرک و تیمن سه روایت ارزشمند از نبی گرامی اسلام(ص) در باب عدالت به عنوان حسن ختام مطلب تقدیم شما خوانندگان بصیر می‎گردد:

  • ساعتى عدالت بهتر از هفتاد سال عبادت است که شبهایش به نماز و روزهایش به روزه بگذرد.
  • کسى که سرپرستى امور ده نفر را بر عهده گیرد و در میان آنان به عدالت رفتار نکند، روز قیامت در حالى به عرصه محشر مى‏آید که دست‎ها و پاها و سرش در بند حلقه برنده و خاردارى از آهن قرار دارد.
  • کسى که چیزى از امور مسلمین را بر عهده گیرد، سپس فردى را عهده‏دار کارى کند در حالى که فرد اصلح از او را مى‏یابد، به خدا و رسول او خیانت کرده است.