بصیر

تنها کسانی مردانه می میرند که مردانه زیسته باشند. سید مرتضی آوینی(ره)

مزایا و معایب سخت و زیان‎آور شدن مشاغل . قسمت نخست
ساعت ۱۱:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱٢ بهمن ۱۳٩۳  کلمات کلیدی: کار و تأمین اجتماعی ، طبقه‎بندی مشاغل

 

مزایا و معایب سخت و زیانآور شدن مشاغل.قسمت نخست

پیرو درخواست مکرر تعدادی از خوانندگان محترم وبلاگ مبنی بر بیان ضوابط و مقررات مربوط به مشاغل سخت و زیان‎آور و آثار و تبعات مترتّب بر آن، بنا داریم در اجابت درخواست ایشان در چند قسمت به تفصیل در این خصوص مطالبی را ارائه نماییم.

در قانون‎کار تعریفی از مشاغل سخت و زیان‎آور وجود نداشته قانون‎گذار بدون ورود به ماهیت موضوع، صرفاً به بیان شرایط، ضوابط و مقررات مربوط به شرایط‎کار این مشاغل پرداخته بحث در خصوص ماهیت این مشاغل را طی تبصره ماده 52 این قانون به آیین‎نامه پیشنهادی شورایعالی حفاظت فنی و بهداشت که باید به تصویب وزرات‎خانه‎های کار و بهداشت ‎برسد احاله‎ کرده است.


مستند قانونی شرایط مشاغل سخت و زیان‎آور مواد 52، 61، 65، 75، 83، 96 و 176از قانون‎کار، ماده 76 از قانون تأمین اجتماعی، ماده واحده قانون اصلاح تبصره2 الحاقی ماده76 قانون اصلاح مواد72 و77 و تبصره ماده76 قانون تأمین اجتماعی و از همه مهم‎تر آیین‎نامه اجرایی بند ه جزء ب ماده فوق‎الذکر، که به آیین‎نامه مشاغل سخت و زیان‎آور شهرت یافته می‎باشد. همچنین برخی ضوابط دیگر که در بعضی قوانین خاص از جمله قوانین بودجه سالانه یا برنامه توسعه کشور وجود دارد.

ماده یک آیین‎نامه فوق‎الذکر مشاغل سخت و زیان‌آور را کارهایی دانسته که در آن‌ها عوامل فیزیکی، شیمیائی، مکانیکی و بیولوژیکی محیطکار غیراستاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر، تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیت‌های طبیعی(جسمی و روانی) در وی ایجاد گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن باشد. در ادامه این ماده نیز متناسب با عوامل مؤثر در اطلاق عنوان سخت و زیان‎آور و متأثر از استمرار و غیرقابل حذف بودن این عوامل یا قابل حذف بودن آن، این مشاغل را به دو گروه مشاغل سخت و زیان‎آور دائمی یا غیر دائمی تقسیم کرده است.

یکی از ذهنیت‎ها و انتظارات نادرستی که در افکار جامعه کارگری شکل گرفته است، نگاه یک‎سویه و کاملاً مثبت به موضوع مشاغل سخت و زیان‎آور است؛ حال آنکه اطلاق عنوان سخت و زیان‎آور به یک شغل و متأثر از آن شمول افراد شاغل در آن شغل ملازمه‎ای با بهبود شرایط یا حقوق و مزایای کارگران مشمول نخواهد داشت. اگر صرفاً با نگاه مالی یا نقدی به موضوع بنگریم، همواره شمول مقررات مشاغل سخت و زیان‎آور با افزایش مزایا همراه نبوده در بسیاری از حالات موجب کاهش دریافتی کارگر خواهد شد. بنابراین مناسب و منطقی آن است که به این موضوع از جمیع جهات توجه شده مزایا و معایب آن با هم دیده شود تا اطلاق غیرواقعی عنوان سخت و زیان‎آور به مشاغلی که واجد صفات مذکور در آیین‎نامه مشاغل سخت و زیان‎آور نیستند موجب آسیب مادی به کارگران شاغل در این مشاغل نگردد.

در قسمت‎های بعد مزایا و معایب فوق در خصوص تغییر شرایط‎کار و آثار اعمال این ضوابط در کاهش یا افزایش دریافتی کارگران به تفصیل بیان خواهد شد.