بصیر

تنها کسانی مردانه می میرند که مردانه زیسته باشند. سید مرتضی آوینی(ره)

اشک بر حسین(ع) سبب آمرزش، اما بشرطها و شروطها
ساعت ٩:٥٢ ‎ق.ظ روز ٩ آبان ۱۳٩۳  کلمات کلیدی: امام حسین ، عزاداری ، عبرت آموزی ، ظاهرسازی

 اشک بر حسین(ع) سبب آمرزش، اما بشرطها و شروطها

خوف و رجا از اساسی‎ترین صفات مؤمنان است. آیات و روایات متعددی در خصوص بیم و امید سخن گفته و بر لزوم برقراری توازن بین آن دو صفت تأکید دارند. تأکید بر اینکه نه آنچنان غافلانه و مغرورانه امید و طمع به غفران و رحمت الهی داشته باشیم نه مأیوسانه بیمناک از غضب و عذاب الهی. همانگونه که حضرت علی(ع) فرمودند: «بهترینِ عمل‎ها تعادل میان امید و بیم است» یا سخن امام صادق(ع) که: «هیچ بنده‎ای نیست مگر اینکه در قلبش دو نور است، نور بیم و نور امید. اگر با هم مقایسه و سنجیده شوند هیچ کدام بر دیگری برتری ندارد».

متأسفانه یکی از بزرگترین انحرافاتی که در موضوع قیام حضرت سیدالشهدا(س) ایجاد شده و روز به روز بر عمق و گستره آن افزوده می‎شود بحث آثار و تبعات اشک صِرف بر امام حسین و حضور در مجالس عزاداری شهدای کربلاست.


مضامین و محتوای بخش اعظمی از سخنان، مدایح، اشعار و روضه‎های ارائه شده در بسیاری از هیأت‎های مذهبی به شکلی است که بر خلاف آیات و روایات فوق‎الذکر در خصوص خوف و رجا، با انحراف بنیادی و اساسی از مبانی دینی با اتکال و اتکاء صِرف به بعضی روایات در خصوص اشک بر امام حسین(ع)، با امید پوشالی شش دانگ بهشت را به نام مستمعین سند می‎زند. این انحراف تا بدانجا پیش رفته که برخی به ظاهرکارشناسان مذهبی در برخی برنامه‎های رسانه ملّی نیز مروّج آن می‎گردند. برای نمونه یکی از برنامه‎های چندروز قبل رسانه ملّی و سخنان یکی از این به ظاهر کارشناس مذهبی -البته جاهل- که مدعی شد اشک بر امام حسین نه‎تنها همه گناهان گذشته بلکه تمام گناهان آینده را نیز پاک و بلااثر می‎کند!

آیا جفای به امام حسین(ع) و نهضت تاریخی عاشورا نیست که آن را در حد ابزاری برای گریاندن و اشک ریختن به منظور آمرزش گناهان مردم تنزّل دهیم؟ آری، هیچ کسی منکر وجود روایات متعدد در خصوص آثار و تبعات اشک و ماتم بر مصیبت سالار شهیدان و اصحاب وفادارش نیست؛ اما سخن آن است که نمی‎توان از بعضی احادیث و روایات معصومین در این‎خصوص، بدون توجه به سایر آیات و روایات اطلاق‎گیری کرد. احادیث نیز همانند آیات قرآن تأویل و تفسیر یا بعضاً ناسخ و منسوخ دارند. نمی‎توان بدون توجه به قیود و شروط مندرج در جمیع احادیث و روایات فهم درستی از آنها داشت.

شهید مطهری در این‎خصوص اینگونه بیان می‎دارد: «چرا ائمه اطهار -حتى از پیغمبر اکرم روایت است- گفتند که این نهضت باید زنده بماند، فراموش نشود. مردم براى امام حسین بگریند؟ هدف آنها از این دستور چه بوده است؟ ما آن هدف واقعى را مسخ کردیم. گفتیم: فقط به خاطر این است که تسلّى خاطرى براى حضرت زهرا(س) باشد! با اینکه ایشان در بهشت همراه فرزند بزرگوارشان هستند. دائما بى‎تابى مى‎کنند تا ما مردم بى‎سر و پا یک‎مقدار گریه کنیم تا تسلّى خاطر پیدا کنند! آیا توهینى بالاتر از این براى حضرت زهرا پیدا مى‎کنید؟

عده‎اى دیگر گفتند: امام حسین در کربلا به دست یک عده مردم تجاوزکار، بى‎تقصیر کشته شد، پس این تأثرآور است! من هم قبول دارم امام حسین بى‎تقصیر کشته شد. روزى هزار نفر آدم بى‎تقصیر به‎دست آدم‎هاى باتقصیر کشته مى‎شوند و تأثرآور است، اما آیا این نفله‎شدن‎ها ارزش دارد که سال‎هاى زیاد، قرن‎هاى زیاد، ده قرن ، بیست قرن ، سى قرن مطرح باشد؟! ما بنشینیم و اظهار تأثر کنیم که حیف، حسین‎بن‎على نفله شد، خونش هدر رفت! حسین‎بن‎على بى‎تقصیر کشته شد، به دست افرادى متجاوز کشته شد! ...تو نفله شدى بیچاره! نادان! من و تو نفله هستیم، من و تو عمرمان هدر رفت، غصّه براى خودت بخور.

اباعبدالله که براى مبارزه با گناه کردن قیام کرد، ما گفتیم قیام کرد تا سنگرى براى گنهکاران باشد! گفتیم حسین یک بیمه درست کرد، یک شرکت بیمه تأسیس کرد. بیمه‎ی چه! بیمه‎ی گناه! گفت شما را از نظر گناه بیمه کردم، در عوض چه بگیرم؟ اشک. شما براى من اشک بریزید، من در عوض، گناهان شما را جبران مى‎کنم. شما هر چه مى‎خواهید باشید! هر چه مى‎توانید بد باشید که من بیمه‎ی شما هستم!!!».

آری اشک بر امام حسین(ع) شرط لازم و جزءالعلّه سعادت اخروی است. در کنار اشک بر امام حسین(ع) التزام و پایبندی به سایر اجزاءالعلّه و شروط لازم ضروری بوده و همه آنها با هم علت تامّه‎ی آمرزش و سعادت است. آیا می‎توان صِرف اشک بر امام حسین را موجب شفاعت و آمرزش همه‎ی گناهان دانست در حالی که ملتزم و پایبند به سایر شروط مانند تقوی، ترک معصیت، حق‎الناس، بیت‎المال و ... نبود؟

اشک بر امام حسین(ع) ضرورت و مقدمه‎ی شناخت هدف قیام آن حضرت به منظور تأسی و حرکت در آن مسیر است. در این صورت است که فهم صحیح فلسفه قیام عاشورا عامل تحوّل ما و دوری از گناه و معصیت و النهایه قبولی توبه و آمرزش گناهان خواهد بود. اشکی ارزشمنداست که از روی معرفت به راه و هدف امام حسین(ع) باشد. در این‎صورت است که عشق و محبت سیدالشهدا بر وجودمان مستولی شده با قیام و غلبه بر یزیدیانِ درون و بیرون، رهپوی راه و هدف آن امام شده و گناهانمان آمرزیده خواهد شد، حتی اگر گناهی همانند گناه حرّ در مسدود نمودن راه و تدارک مقدمه شهادت امام حسین(ع) باشد.

به قول شهید مطهری: «اگر اشکى که ما براى او مى‎ریزیم، در مسیر هماهنگى روح ما باشد، پرواز کوچکى است که روح ما با روح حسینى مى‎کند. اگر ذره‎اى از همت او، ذره‎اى از غیرت او، ذره‎اى از حرّیت او، ذره‎اى از ایمان او، ذره‎اى از تقواى او، ذره‎اى از توحید او در ما بیاید و چنین اشکى از چشم ما جارى شود، آن اشک بى‎نهایت قیمت دارد. اگر گفتند: به اندازه بال مگس هم باشد یک دنیا ارزش دارد، باور کنید. اما نه اشکى که براى نفله شدن حسین باشد، بلکه اشکى که براى عظمت حسین باشد، براى شخصیت حسین باشد. اشکى که نشانه‎اى از هماهنگى با حسین‎بن‎على و پیروى کردن از او باشد.

ما خیال مى‎کنیم یک گریه دروغین بر امام حسین کافى است، ولى امیرالمؤمنین فرمود: اینها دروغ است! اگر حبّ على‎بن‎ابى‎طالب تو را به عمل کشاند، بدان حبّ تو صادق و راستین است، اگر گریه بر حسین تو را به سوى عمل کشاند، بدان که تو بر حسین‎بن‎على گریه کرده‎اى و گریه تو راستین است، اگر نه فریب شیطان است